CBD: alles wat je moet weten over cannabidiol in 2026

Bijgewerkt op 29 oktober 2026 · Leestijd 12 minuten

Kort antwoord: CBD (cannabidiol) is een stof uit de hennepplant die je niet high maakt. Je vindt het in oliën, capsules en cosmetica. In de EU mag CBD niet in voedingsmiddelen worden verkocht zolang de novel food beoordeling loopt. EFSA noemde in 2025 voorlopig 2 milligram per dag veilig voor een volwassene van 70 kilo. CBD kan wisselwerkingen geven met medicijnen.

CBD is in een paar jaar tijd uitgegroeid van een onbekende plantenstof tot een product dat je bij drogisterij, smartshop en webshop vindt. Toch blijven er veel vragen. Is het legaal? Maakt het je high? En wat is het verschil tussen al die oliën en percentages?

In dit artikel lees je in begrijpelijke taal wat CBD is, waar het vandaan komt en hoe het zich verhoudt tot THC. We bespreken de producten, de regels in 2026, wat onderzoek zegt over veiligheid en waar je op let als je een product kiest.

Wat is CBD?

CBD staat voor cannabidiol. Het is een van de meer dan honderd cannabinoïden die in de cannabisplant (Cannabis sativa L.) voorkomen. De stof zit vooral in de harsklieren op de bloemen en in mindere mate in de bladeren. In de zaden en de stengel zit vrijwel geen CBD.

CBD werd in 1940 voor het eerst geïsoleerd door de Amerikaanse chemicus Roger Adams. De chemische structuur werd in 1963 opgehelderd door de Israëlische onderzoeker Raphael Mechoulam. Een jaar later ontdekte zijn team ook de structuur van THC.

CBD en THC

THC (tetrahydrocannabinol) is de stof die zorgt voor de bekende high van wiet. CBD doet dat niet. Daarom wordt CBD niet psychoactief genoemd in de zin dat het je niet bedwelmt. Beide stoffen werken wel op het endocannabinoïde systeem in het lichaam. Dat is een netwerk van receptoren en signaalstoffen dat in de jaren negentig werd ontdekt.

Waar komt CBD vandaan?

Het meeste CBD wordt gewonnen uit vezelhennep. Dat zijn rassen die weinig THC bevatten. In de EU mogen boeren alleen hennep telen van rassen uit de officiële EU rassenlijst. Sinds 2023 geldt daarbij een maximum van 0,3 procent THC in de plant. Uit de bloemen en bladeren wordt een extract gemaakt, meestal met koolstofdioxide onder hoge druk of met ethanol.

Soorten extract

Wie CBD koopt, koopt een extract van de plant. Hoe goed dat extract is, hangt af van de grondstof, de extractiemethode en de controle achteraf.

Welke CBD producten zijn er?

Bij Smartific vind je een overzicht van CBD producten. Lees ook ons artikel CBD olie kopen zonder procentenpoker als je wilt weten hoe je percentages vergelijkt.

Wat betekenen de percentages?

Een percentage op een flesje CBD olie zegt hoeveel CBD er in de olie zit. Een flesje van 10 milliliter met 5 procent CBD bevat ongeveer 500 milligram CBD. Een druppel is ongeveer 0,05 milliliter. Bij 5 procent zit er dus ongeveer 2,5 milligram CBD in een druppel. Reken altijd na, want druppels verschillen per pipet.

Wat zegt de wet in 2026?

Opiumwet

CBD staat niet op de lijsten van de Opiumwet. THC staat wel op lijst II. Een CBD product dat THC bevat, valt in principe onder de Opiumwet. In de praktijk worden producten met heel lage gehaltes THC verkocht. Betrouwbare producenten laten met een analysecertificaat zien hoeveel THC er in hun product zit.

Novel food

In de Europese Unie geldt CBD als novel food. Dat is voedsel dat vóór mei 1997 niet op grote schaal werd gegeten. Een novel food mag pas als voedingsmiddel worden verkocht na goedkeuring door de Europese Commissie. Die goedkeuring is er voor CBD nog niet. De NVWA treedt daarom op tegen CBD in voedingsmiddelen en voedingssupplementen. Veel CBD oliën worden daarom verkocht als aromaolie of als product voor uitwendig gebruik.

Het standpunt van EFSA

De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA stelde in 2022 dat de veiligheid van CBD als voedingsmiddel niet kon worden vastgesteld. Er waren te veel onzekerheden over effecten op lever, maag en darmen, hormonen en het zenuwstelsel. In 2025 noemde EFSA een voorlopige veilige hoeveelheid van 0,0275 milligram per kilo lichaamsgewicht per dag. Voor een volwassene van 70 kilo is dat ongeveer 2 milligram per dag. Dat is veel minder dan veel producten per dag bevatten.

Let op Volgens EFSA kan de veiligheid niet worden vastgesteld voor mensen onder de 25 jaar, voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven en voor mensen die medicijnen gebruiken.

CBD en verkeer

Sinds 2017 gelden in Nederland grenswaarden voor drugs in het verkeer. Voor THC is dat 3 microgram per liter bloed. Heb je ook alcohol gedronken, dan is dat 1 microgram. Full spectrum producten kunnen sporen THC bevatten. Bij regelmatig gebruik kun je in theorie positief testen. Wees daar bewust van als je moet rijden of als je op je werk getest wordt.

CBD als geneesmiddel

Er is één geneesmiddel op basis van zuivere CBD toegelaten in de EU. Dat is Epidyolex. Het Europees Geneesmiddelenbureau EMA keurde het in 2019 goed voor gebruik bij twee zeldzame vormen van epilepsie bij kinderen, het syndroom van Dravet en het syndroom van Lennox Gastaut. Later kwam daar tubereuze sclerose complex bij. Het middel wordt alleen voorgeschreven door een arts.

Voor andere toepassingen is het bewijs beperkt. Fabrikanten van vrij verkrijgbare CBD producten mogen in de EU geen gezondheidsclaims doen. Een tekst zoals helpt tegen pijn of slaapproblemen is op een verpakking niet toegestaan.

Veiligheid en wisselwerkingen

CBD wordt door de meeste mensen goed verdragen. Toch zijn er bijwerkingen bekend uit studies met het geneesmiddel, waarin hoge hoeveelheden werden gebruikt. Denk aan slaperigheid, diarree, minder eetlust en verhoogde leverwaarden.

Belangrijker voor de meeste mensen zijn de wisselwerkingen. CBD wordt afgebroken door enzymen in de lever. Die enzymen breken ook veel medicijnen af. CBD kan daardoor de werking van medicijnen versterken of verzwakken. Het CBG noemt onder meer bloedverdunners, middelen tegen epilepsie, antidepressiva en sommige middelen bij hart en vaatziekten.

Hoe kies je een goed CBD product?

De kwaliteit van CBD producten loopt sterk uiteen. Uit verschillende controles in Europa blijkt dat de hoeveelheid CBD op het etiket niet altijd klopt. Soms zit er meer THC in dan vermeld. Let daarom op de volgende punten.

Hennepolie is niet hetzelfde als CBD olie

Hennepzaadolie wordt geperst uit de zaden van de hennepplant. Daarin zit vrijwel geen CBD. Het is een voedingsolie, net als lijnzaadolie. Op sommige buitenlandse webshops heet die olie hemp oil, wat tot verwarring leidt. Lees ons artikel over het verschil tussen hennepolie en CBD olie.

CBD bewaren

Bewaar CBD olie donker, koel en goed afgesloten. Licht en warmte breken CBD langzaam af. De meeste oliën zitten daarom in bruine of blauwe flesjes. Een geopend flesje gebruik je bij voorkeur binnen een paar maanden. Kijk voor algemene tips ook naar kruiden bewaren.

Kort samengevat

CBD is een stof uit de hennepplant die je niet high maakt. In Nederland is CBD olie te koop, maar niet als voedingsmiddel. EFSA is voorzichtig en noemt voorlopig 2 milligram per dag veilig voor een volwassene. CBD kan wisselwerkingen geven met medicijnen. Kies een product met een analysecertificaat en overleg met je arts als je medicijnen gebruikt.

Het endocannabinoïde systeem

Het endocannabinoïde systeem werd ontdekt toen onderzoekers wilden weten hoe THC in het lichaam werkt. In 1988 vonden ze de eerste receptor, die later CB1 werd genoemd. Die zit vooral in de hersenen en het zenuwstelsel. In 1993 volgde de CB2 receptor, die vooral voorkomt op cellen van het immuunsysteem. Het lichaam maakt ook zelf stoffen die op deze receptoren werken. De bekendste is anandamide, ontdekt in 1992 door het team van Raphael Mechoulam.

CBD werkt anders dan THC. Het hecht zich nauwelijks direct aan de CB1 receptor. Onderzoekers denken dat CBD op meerdere andere manieren invloed heeft, onder meer via serotoninereceptoren en via de afbraak van anandamide. Hoe dat precies werkt, wordt nog onderzocht.

Een korte geschiedenis van CBD in Nederland

Rond 2014 werd CBD olie in Nederland bekend bij een groter publiek. In de jaren daarna verschenen de eerste producten in drogisterijen en smartshops. In 2019 werd CBD op Europees niveau officieel als novel food aangemerkt. Daarna trad de NVWA op tegen CBD in voedingsmiddelen en supplementen. Producenten pasten hun etiketten aan en gingen hun producten verkopen als aromaolie of cosmetica.

CBD in cosmetica

In cosmetica mag CBD in de EU wel worden gebruikt, mits het van de juiste herkomst is. De Europese ingrediëntendatabank CosIng vermeldt cannabidiol als toegestaan cosmetisch ingrediënt als het synthetisch is gemaakt of uit bladeren en stengels van de plant komt. Extracten van bloemen met THC zijn niet toegestaan. Je vindt CBD daarom vooral in crèmes, balsems en lippenbalsems. Ook voor cosmetica geldt dat er geen medische claims op mogen staan.

Misverstanden over CBD

Twijfel je over een product? Vraag dan om het analysecertificaat. Een serieuze verkoper kan dat altijd laten zien. Ontbreekt het? Kies dan een ander product.

CBD en sport

Sinds 2018 staat CBD niet meer op de dopinglijst van het Wereld Antidoping Agentschap WADA. Andere cannabinoïden zoals THC zijn bij wedstrijden nog wel verboden. Voor sporters is dat een belangrijk verschil. Een CBD product kan namelijk kleine hoeveelheden THC bevatten. Bij een dopingtest kan dat problemen geven. De Dopingautoriteit raadt sporters daarom aan voorzichtig te zijn met CBD producten. Kies als sporter alleen een product met een analysecertificaat waarop staat dat er geen THC aantoonbaar is.

Ook voor werknemers die getest worden, zoals in de luchtvaart of transport, geldt dat sporen van THC in een CBD product tot een positieve test kunnen leiden. Vraag bij twijfel je werkgever of bedrijfsarts om advies.

Veelgestelde vragen over CBD